Vliegreizen en trombose

Er is veel publiciteit geweest over het voorkomen van tromboseproblemen naar aanleiding van lange vliegreizen. In september 2001 verscheen in de gezaghebbende New England Medical Journal een studie waarin alle gevallen werden bekeken waarbij na landing op de Charles de Gaulle luchthaven in Parijs medische hulp noodzakelijk was wegens een longembolie. Hierbij bleek dat er duidelijk meer gevallen van longembolie aangetroffen werden dan men zou verwachten en dat er verband was tussen het risico op een longembolie en de lengte van de vlucht.

vliegtuig

 

 

 grafiek1

 

Op deze grafiek is het aantal longembolieen aangegeven per millioen passagiers afhankelijk van de gevlogen afstand. Hierbij dient te worden vermeld dat hoewel het risico toeneemt met de gevlogen afstand, het om erg lage getallen gaat. In deze studie werden enkel de acute longembolieen geteld en dus niet gevallen van longembolie of trombose die zich in de weken nadien voordeden en ook in verband staan met de lange vlucht. Het totale tromboserisico zal dus hoger liggen dan de cijfers die hier worden aangegeven.

Meer dan het vliegen op zichzelf, heeft een eventuele verhoging van de kans op een trombose eerder te maken met een relatieve immobilisatie in de hand gewerkt door de beperkte ruimte (het tromboseprobleem kreeg ook de bijnaam van "economy class syndroom") en het gebrek aan beweging, en aan een relatieve "indikking" van het bloed door verhoogd vochtverlies door de droge atmosfeer in een vliegtuig en een beperkte vochtinname. Het is dan ook in de eerste plaats geadviseerd meer te bewegen aan boord van een vliegtuig, zeker bij lange vliegreizen, en genoeg te drinken. Hierbij moet worden aangestipt dat het drinken van alcohol eerder uitdrogend werkt omdat men door alcohol relatief meer gaat plassen dan men aan vocht binnen krijgt

In de media wordt vaak aspirine aangeraden als preventie voor trombose tijdens lange vliegreizen. Aspirine heeft een bewezen effect in de preventie voor arteriële problemen maar is voor de preventie van veneuze trombose niet geschikt. De problemen die zich voordoen tijdens of na lange vliegreizen zijn klassiek veneuze problemen zoals een diepe veneuze trombose van het been of een longembolie. Voor medicamenteuze preventie dient dan ook eerder te worden gedacht aan onderhuidse injecties van laag moleculair gewicht heparines (LMWH) zoals Fraxiparine, Fragmin, Innohep of Clexane. Zolang er echter geen duidelijke gegevens beschikbaar zijn over een eventueel verhoogd risico voor trombose tijdens vliegreizen dient hiermee voorzichtig te worden omgegaan. Ook indien een dergelijke risicoverhoging zou bestaan, moet de aard en de waarde van de medicamenteuze preventie nog worden vastgesteld.

Er is vooralsnog geen algemeen advies wat betreft de raadzaamheid van medicamenteuze preventie tijdens lange vliegreizen en dit dient op individuele basis te worden bekeken voor patiënten met een verhoogd tromboserisico.

 

 

Adviezen BS00900A.gif (904 bytes)

  1. Meer bewegen aan boord van het vliegtuig
  2. Regelmatig van houding veranderen in de stoel, en vermijden de benen te kruisen
  3. Voldoende vochtinname en vermijden van alcohol
  4. Niet roken
  5. Strakke kleding vermijden
  6. Eventueel dragen van elastische kousen
  7. Eventueel medicamenteuze preventie met LMWH momenteel enkel op individuele basis voor patiënten met een duidelijk verhoogd tromboserisico

 

 

 

 


2007
Vliegen en trombose
Nederlandstijdschrift voor Hematologie
Auteur S.C. Cannegieter

2018
VRT-journaliste kreeg trombose tijdens vlucht
"Risicovolle passagiers moeten ingelicht worden"
door Myrte De Decker